Ho eketsa likaroloana: litlhaloso, melao le mehlala ea mathata

E 'ngoe ea mathata ka ho fetisisa ho seithuti ho utloisisa ke liketso tse fapaneng le likaroloana tse bonolo. Sena se bakoa ke taba ea hore ho ntse ho le boima hore bana ba nahane ka tsela e sa hlakileng, le likaroloana, ha e le hantle, bakeng sa bona feela li shebahale joalo. Ka lebaka lena, ha ba hlahisa boitsebiso boo, hangata matichere a sebelisa litlhaku le ho hlalosa tlhōlo le ho phaella ha likaroloana tse itseng ka menoana. Le hoja ho se na thuto lipalo tsa sekolo ntle le melao le litlhaloso.

Lintlha tsa motheo

Pele u tsoela pele ho etsa liketso leha e le life ka likaroloana, ho eletsoa hore u tsebe litlhaloso tse ngata tsa motheo le melao. Qalong, ke habohlokoa ho utloisisa hore na karoloana ke eng. E bolela palo e emelang karolo e le 'ngoe kapa tse ling tsa thepa. Ka mohlala, haeba bohobe bo khaola likotoana tse 8 le likarolo tse tharo tsa tsona li kenngoa ka sekotlolo, joale 3/8 e tla thunngoa. 'Me lengolong lena e tla ba karoloana e bonolo, moo palo e ka holimo ho bar e leng palo,' me tlas'a eona e na le moemeli. Empa haeba u e ngola e le 0.375, e tla se e ntse e le karolo ea decimal.

Ho phaella moo, likaroloana tse bonolo li arotsoe ka tloaelo, tse sa tloaelehang le tse tsoakiloeng. Ea pele e kenyelletsa bohle bao senomoro sa bona se senyenyane ho feta denominator. Haeba ho fapana le hoo, mokhatlo o monyenyane ho feta palo ea linomoro, e tla se e ntse e le karoloana e sa tloaelehang. Haeba lenane le ka pele ho le nepahetseng, ba re lipalo tse tsoakaneng. Ka hona, karoloana ea 1/2 e nepahetse, mme 7/2 ha e joalo. 'Me haeba u ngola ka foromo ena: 3 ^1/2 , joale e tla tsoakana.

Ho etsa hore ho be bonolo ho utloisisa hore na ho phaella ha likaroloana hokae, 'me ho e bonolo ho e etsa, ke habohlokoa ho hopola thepa e ka sehloohong ea karoloana. Moelelo oa eona ke o latelang. Haeba nomoro le denominator li atolosoa ke nomoro e le 'ngoe, joale karoloana e ke ke ea fetoha. Ke setša sena se u lumellang ho etsa liketso tse bonolo ka likaroloana tse tloaelehileng le tse ling. Ha e le hantle, sena se bolela hore 1/15 le 3/45, ha e le hantle, palo e le 'ngoe.

Ho eketsa likaroloana tse nang le lihlopha tse tšoanang

Ts'ebetsong ea ketso ena hangata ha e thata haholo. Ho phaella ha likaroloana tse boemong bona haholo ho tšoana le ketso e tšoanang le li-integers. Bolumeli bo lula bo sa fetohe, 'me palo ea linomoro e eketsa feela. Ka mohlala, haeba u batla ho eketsa likaroloana tsa 2/7 le 3/7, joale tharollo ea mosebetsi oa sekolo bukeng e tla ba ena:

2/7 + 3/7 = (2 + 3) / 7 = 5/7.

Ho phaella moo, tlatsetso ena ea likaroloana e ka hlalosoa ke mohlala o bonolo. Nka apole e tloaelehileng 'me ue khaole ka, mohlala, likotoana tse 8. Beha likarolo tse tharo tsa pele ka thōko, ebe u eketsa tse ling tse 2. Ka lebaka leo, 5/8 ea apole eohle e tla robala ka senoelong. Bothata ba arithmetiki bo ngotsoe fatše, joalokaha ho bontšitsoe ka tlase:

3/8 + 2/8 = (3 + 2) / 8 = 5/8.

Ho eketsa likaroloana tse nang le lihlopha tse fapaneng

Empa hangata ho na le mesebetsi e thata haholoanyane, moo u lokelang ho eketsa, ka mohlala, 5/9 le 3/5. Mona mathata a pele a hlaha ka ts'ebetsong le likaroloana. Ho phaella ha lipalo tse joalo ho tla hloka tsebo e eketsehileng. Hona joale ho hlokahala hore re hopole thepa ea bona e ka sehloohong. Ho eketsa likaroloana ho latela mohlala, ho qala ka, ho hlokahala hore li fokotsoe hore e be karolo e le 'ngoe e tloaelehileng. E le hore u etse sena, atisa ho eketseha 9 le ea 5, mongolo oa "5" o atolositsoe ka 5, le "3", ka ho latellana, ke ea 9. Kahoo, likaroloana tsena li seng li kentsoe: 25/45 le 27/45. Hona joale ho setse feela ho eketsa lisebelisi mme o fumana karabo 52/45. Karolong ena ea pampiri, mohlala o tla shebahala tjena:

5/9 + 3/5 = (5 x 5) / (9 x 5) + (3 x 9) / (5 x 9) = 25/45 + 27/45 = (25 + 27) / 45 = 52 / 45 = 1 _7/45 .

Empa ho phaella ha likaroloana tse nang le lihlopha tse joalo ha ho hlokahale hore ho be le ho atolosa habonolo ha lipalo tlas'a bar. Ntlha ea pele, ba batla setho se senyenyane ka ho fetisisa se tloaelehileng. Ka mohlala, mabapi le likaroloana tsa 2/3 le 5/6. Ho bona e tla be e le nomoro ea 6. Empa hase kamehla karabo e totobetseng. Tabeng ena, ho bohlokoa ho hopola molao oa ho fumana li-multiple (tse khubelitsoeng ka NOC) tsa lipalo tse peli.

Ka hona re bolela ntho e tloaelehileng ea bobeli. E le hore ue fumane, beha e 'ngoe le e' ngoe lintlheng tse ka sehloohong. Hona joale ngolisa ba bang ba kenang bonyane hanngoe ka nomoro. Ba atisa ho hongata 'me ba fumana bolumeli bo tšoanang. Ha e le hantle, ntho e 'ngoe le e' ngoe e shebahala e bonolo.

Ka mohlala, ho hlokahala hore u kenye 4/15 le likaroloana tse tšeletseng. Kahoo, 15 e fumanoa ka ho atisa litekanyetso tse bonolo 3 le tse 5, le tse tšeletseng-tse peli le tse tharo. Kahoo, LCM bakeng sa bona e tla ba 5 x 3 x 2 = 30. Joale, ho arola 30 ka har'a karolo ea karolo ea pele, re fumana palo e eketsehileng bakeng sa nomoro ea eona - 2. 'Me bakeng sa karolo ea bobeli ena e tla ba palo ea 5. Ka hona, e ntse e eketsa likaroloana tse tloaelehileng 8/30 Le 5/30 'me u amohele karabo 13/30. Lintho tsohle li bonolo haholo. Leha ho le joalo, bukeng ena, mosebetsi ona o lokela ho ngoloa ka tsela e latelang:

4/15 + 1/6 = (4 x 2) / (15 x 2) + (1 x 5) / (6 x 5) = 8/30 + 5/30 = 13/30.

NOC (15, 6) = 30.

Ho phaella ha lipalo tse tsoakaneng

Hona joale, u tseba mekhoa eohle ea motheo ea ho eketsa likaroloana tse bonolo, u ka leka letsoho la hao mehlala e rarahaneng. 'Me tsena e tla ba lipalo tse tsoakaneng, tseo karolo e seng kae ea mofuta ona e utloisisoang: 2 _2/3 . Mona karolo eohle e ngotsoe pele ho karoloana e nepahetseng. 'Me ba bangata ba ferekanngoa ha ba etsa liketso ka lipalo tse joalo. Ha e le hantle, melao e tšoanang e sebetsa mona.

Ho eketsa hammoho lipalo tse tsoakiloeng, kenyelletsa ka likarolo likarolo tsohle le likaroloana tse nepahetseng. Joale ba akaretsa liphetho tsena tse 2. Ha e le hantle, ntho e 'ngoe le e' ngoe e bonolo haholo, ho hlokahala feela hore u ikoetlise hanyane. Ka mohlala, mosebetsing ho hlokahala hore u kenye linomoro tse tsoakiloeng: 1 _1/3 le 4 _2/5 . Ho etsa sena, qala ka ho eketsa 1 le 4 - e tla hlaha 5. Ebe u phaella ka holimo ho 1/3 le 2/5, u sebelisa mekhoa ea ho fokotsa mokhatlong o tlaase ka ho fetisisa. Qeto e tla ba 11/15. 'Me karabo ea ho qetela ke 5 ^11/15 . Bukeng ea libuka tsa sekolo sena se tla bonahala se le khutšoanyane haholo:

1 1/3 + 4 2/5 = (1 + 4) + (1/3 + 2/5) = 5 + 5/15 + 6/15 = 5 + 11/15 = 5 11/15.

Ho eketsoa ha lihlahisoa

Ho phaella likarolong tse tloaelehileng, ho boetse ho na le likaroloana tsa decimal. Tseleng, li tloaelehile haholo bophelong. Ka mohlala, theko ka lebenkeleng e sheba hangata ka tsela ena: li-ruble tse 20.3. Ena ke karoloana. Ha e le hantle, marapo a joalo a bonolo ho feta a tloaelehileng. Ha e le hantle, u hloka feela ho eketsa lintlha tse peli tse tloaelehileng, ntho e ka sehloohong ke ho beha likhahla sebakeng se nepahetseng. Mona le mane ho na le mathata.

Ka mohlala, u batla ho eketsa lihlahisoa tse kang 2.5 le 0.56. Ho etsa sena ka tsela e nepahetseng, o hloka ho eketsa ts'ebetso ho ea pele qetellong, 'me ntho e' ngoe le e 'ngoe e tla ba hantle.

2.50 + 0.56 = 3.06.

Ke habohlokoa ho tseba hore karolo efe kapa efe ea decimal e ka fetoloa ka karolo e bonolo, empa ha ho karolo e bonolo feela e ka ngoloang e le decimal. Kahoo, ho tloha mohlala oa rona 2,5 = 2 ^1/2 le 0,56 = 14/25. Empa karoloana e joalo, e kang 1/6, e tla ba feela e lekana le 0.16666. Boemo bo joalo bo tla ba le linomoro tse ling tse tšoanang - 2/7, 1/9 joalo-joalo.

Qetello

Bana ba bangata ba sekolo, ba sa utloisise likarolo tse sebetsang tse nang le likaroloana tse ling, bua ka taba ena ka matsoho. Leha ho le joalo, ho lihlopha tsa khale, tsebo ea motheo e tla u lumella hore u qhekelle mehlala e rarahaneng le li-logarithms le lihlahisoa tse fumanoang. Ke kahoo ho kileng ha e-ba molemo ho utloisisa liketso tse nang le likaroloana, e le hore u se ke ua loma likhapha tsa hau hamorao. Ha e le hantle, ho ke ke ha etsahala hore tichere e ka sehloohong e tla khutlela sehloohong sena se se se koahetsoeng. Seithuti leha e le sefe sa sekolong se phahameng se lokela ho khona ho ikoetlisa.